Ga naar inhoud
PannenZonderPFAS

Gepubliceerd:

3 min lezen

Greenpeace: bij 36% ligt PFAS in kraanwater boven RIVM-richtwaarde

Greenpeace koppelde PFAS-metingen van drinkwaterbedrijven aan postcodegebieden. Wat zegt de uitkomst van 36%, wat zijn de beperkingen en kun je kraanwater blijven drinken?

Illustratief beeld van een glas water naast documenten over waterkwaliteit

📌 Belangrijkste Punten

  • Data van tien drinkwaterbedrijven, gekoppeld aan viercijferige postcodes
  • 32% donkerrood plus 4% rood = 36% van de bevolking
  • Het percentage beschrijft leveringsgebieden, geen individuele kraanmetingen
Op 22 september 2026 publiceerde Greenpeace een postcodechecker voor PFAS in Nederlands kraanwater. De opvallendste uitkomst: 36% van de bevolking woont volgens de analyse in een gebied waar de berekende waarde boven de RIVM-richtwaarde ligt. Dat verdient aandacht, maar de kop vertelt niet hoe de cijfers zijn gemaakt en wat je er als drinker mee moet. We lezen de onderzoeksverantwoording naast de reactie van de GGD en het actuele advies van het RIVM.

Volgens een analyse van Greenpeace van september 2026 woont 36% van de Nederlandse bevolking in postcodegebieden waar de berekende PFAS-waarde in kraanwater boven de RIVM-richtwaarde van 4,4 ng/l PFOA-equivalenten ligt. De analyse koppelt metingen van drinkwaterbedrijven aan postcodegebieden; het zijn geen metingen aan iedere individuele kraan. De GGD herkent de uitkomst als passend bij eerder RIVM-onderzoek. Het drinkwater voldoet aan de wettelijke PFAS-eis en RIVM en GGD adviseren om kraanwater te blijven drinken.

Wat heeft Greenpeace berekend?

Greenpeace gebruikte meetgegevens van de tien Nederlandse drinkwaterbedrijven en koppelde die aan viercijferige postcodegebieden. De onderzoeksverantwoording noemt 183 drinkwaterwinlocaties en 4.083 postcodegebieden. De berekende concentraties zijn omgerekend naar PFOA-equivalenten (PEQ), de maat van de RIVM-richtwaarde. Volgens de bevolkingsverdeling in de verantwoording valt 32% in de donkerrode en 4% in de rode categorie: samen 36% boven 4,4 ng/l PEQ. Het gaat dus om een schatting van het aandeel inwoners op basis van leveringsgebieden, niet om bloedonderzoek of kraanwatermonsters van 36% van alle inwoners.

  • Data van tien drinkwaterbedrijven, gekoppeld aan viercijferige postcodes
  • 32% donkerrood plus 4% rood = 36% van de bevolking
  • Het percentage beschrijft leveringsgebieden, geen individuele kraanmetingen

Hoe precies is de postcodechecker?

Voor de rode gebieden gebruikte Greenpeace doorgaans meerdere metingen over één tot anderhalf jaar, meestal tot eind juni 2026. Een postcode is niet altijd gelijk aan één drinkwaterlevering: water kan gemengd worden of verschillende adressen binnen hetzelfde postcodegebied kunnen van andere locaties water krijgen. Greenpeace beschrijft daarom een oranje categorie voor gebieden waar de koppeling of uitkomst onzeker is. In de verantwoording staat ook dat drie waterbedrijven extra meetgegevens leverden die niet al openbaar waren. Gebruik de checker daarom als regionaal overzicht met een duidelijke meetperiode, niet als live uitslag voor jouw keukenkraan. De meetdata en actuele uitleg van je eigen drinkwaterbedrijf blijven belangrijk.

  • De gebruikte metingen zijn geen live waarden
  • Menging en postcodegrenzen geven soms onzekerheid
  • Greenpeace documenteert die onzekerheid in een aparte categorie

Is de richtwaarde van het RIVM een wettelijke grens?

Nee. De 4,4 ng/l van het RIVM is een richtwaarde in PFOA-equivalenten: verschillende PFAS krijgen een weging naar schadelijkheid. De wettelijke drinkwatereis is 100 ng/l voor de som van twintig aangewezen PFAS. Het RIVM stelt dat Nederlands drinkwater aan die wettelijke eis voldoet. Je kunt de twee getallen niet rechtstreeks als dezelfde meetlat behandelen. De GGD zegt dat de bevindingen van Greenpeace passen bij RIVM-resultaten uit 2022 en 2023 en onderstrepen dat PFAS-vervuiling bij de bron moet worden beperkt. Lees de uitleg van beide waarden in /artikelen/pfas-in-kraanwater.

  • 4,4 ng/l PEQ is een RIVM-richtwaarde, geen wettelijke norm
  • 100 ng/l geldt wettelijk voor de som van twintig PFAS
  • De GGD herkent de bevindingen en pleit voor bronaanpak

Kun je kraanwater blijven drinken?

Ja. De GGD schrijft naar aanleiding van dit onderzoek dat je gewoon kraanwater kunt blijven drinken. Ook RIVM en Rijksoverheid adviseren dat. De hoeveelheid PFAS die je via kraanwater binnenkrijgt is klein, terwijl voldoende water drinken belangrijk is. De uitkomst is vooral een signaal aan overheid, vervuilers en waterbedrijven om de langdurige blootstelling terug te dringen. Wie zijn regio wil opzoeken, kan de postcodechecker op de Greenpeace-pagina raadplegen. Kijk bij vragen over jouw waterlevering ook op de website van je drinkwaterbedrijf; trek uit een kleur op een kaart geen diagnose voor jezelf.

  • GGD, RIVM en Rijksoverheid adviseren om kraanwater te blijven drinken
  • De cijfers vragen om minder PFAS bij de bron
  • Een kaartkleur is geen persoonlijke gezondheidsdiagnose

Veelgestelde Vragen

Betekent 36% dat zoveel Nederlanders onveilig kraanwater hebben?▼
Nee. Het is het door Greenpeace geschatte aandeel inwoners van postcodegebieden boven de RIVM-richtwaarde van 4,4 ng/l PEQ. Die richtwaarde is niet de wettelijke norm. De GGD adviseert naar aanleiding van het onderzoek om kraanwater te blijven drinken.
Is de Greenpeace-kaart een live meting op mijn adres?▼
Nee. Greenpeace koppelde meetgegevens van drinkwaterbedrijven, meestal verzameld tot eind juni 2026, aan viercijferige postcodes. Menging en verschillende leveringsgebieden binnen een postcode kunnen de uitkomst minder precies maken.

Bronnen

Leestijd: 3 min•Categorie: Nieuws

Gerelateerde Artikelen