📌 Belangrijkste Punten
- ILT-rapport: circa 456.000 kilo PFAS-houdende pesticiden gebruikt in 2024
- Minstens 21.000 kilo TFA per jaar is een berekening
- Pesticiden zijn een bron van TFA, maar niet de enige
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) berekent dat het gebruik van PFAS-houdende pesticiden in Nederland jaarlijks minstens 21.000 kilo TFA kan opleveren. TFA is een zeer mobiele, moeilijk te verwijderen PFAS die in grond- en oppervlaktewater terechtkomt. De ILT waarschuwt vooral voor de toekomstige kwaliteit van drinkwaterbronnen. De 21.000 kilo is een berekening, geen gemeten hoeveelheid in kraanwater. Het Ctgb herbeoordeelt 46 middelen; er is geen algemeen verbod op deze middelen aangekondigd. Het actuele advies blijft om kraanwater te drinken.
Wat berekende de ILT precies?
Volgens het onderliggende rapport werd in Nederland in 2024 ongeveer 456.000 kilo PFAS-houdende pesticiden gebruikt, tegenover circa 250.000 kilo in 2022. Op basis van onder meer een Deense studie over afbraak naar TFA berekent de ILT dat hierdoor jaarlijks ten minste 21.000 kilo TFA vrijkomt. Dat is een schatting voor verspreiding in het milieu, niet een meting van TFA in geleverd drinkwater. Naast pesticiden bestaan andere TFA-bronnen, waaronder de afbraak van bepaalde koudemiddelen in de lucht. De cijfers in het ILT-rapport gebruiken 456.000 kilo voor 2024; dat is de waarde die we hier volgen.
- ILT-rapport: circa 456.000 kilo PFAS-houdende pesticiden gebruikt in 2024
- Minstens 21.000 kilo TFA per jaar is een berekening
- Pesticiden zijn een bron van TFA, maar niet de enige
Waarom is TFA lastig voor drinkwaterbedrijven?
TFA is een zeer korte PFAS die nauwelijks afbreekt en gemakkelijk met water meebeweegt. Daardoor kan zij vanuit bodem en oppervlaktewater ook het grondwater bereiken. De ILT verwijst naar metingen waarin TFA in 73% van de onderzochte monsters ondiep grondwater werd gevonden. Dat zijn geen metingen van diep gewonnen, gezuiverd kraanwater. Gewone zuiveringsmethoden verwijderen TFA volgens de inspectie moeilijk; extra technieken kosten energie en geld. De ILT schetst dat bij ongewijzigde aanvoer binnen ongeveer twintig jaar ook diepere grondwaterlagen boven een indicatieve drinkwaterrichtwaarde kunnen komen. Dit is een waarschuwing op basis van een toekomstscenario, geen vaststaand resultaat voor elke drinkwaterwinning.
- TFA verplaatst zich gemakkelijk en breekt nauwelijks af
- 73% betreft onderzochte monsters ondiep grondwater, geen kraanwater
- De verwachting voor diep grondwater is een scenario bij ongewijzigde aanvoer
Wat gebeurt er met de pesticiden?
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft besloten 46 middelen met PFAS tussentijds opnieuw te beoordelen. Het Ctgb onderzoekt met Nederlandse grondwatermodellen of die middelen door TFA-vorming nog aan de toelatingscriteria voldoen en wil uiterlijk 30 april 2028 besluiten nemen. Een herbeoordeling is nog geen verbod; de uitkomst kan per middel verschillen. De ILT vraagt daarnaast om betere bronbescherming en inzicht in de TFA-vorming van alle relevante pesticiden. Het onderwerp sluit aan op de eerdere uitleg over de /artikelen/echa-tfa-giftig-voortplanting-2026, maar dit rapport draait om de route naar waterbronnen.
- Ctgb herbeoordeelt 46 middelen met PFAS
- Besluiten zijn voorzien uiterlijk 30 april 2028
- Herbeoordeling betekent nog geen algemeen verbod
Kun je nu nog kraanwater drinken?
Ja. Het RIVM schrijft dat Nederlands drinkwater aan de wettelijke PFAS-eis voldoet en dat je kraanwater kunt blijven drinken. De ILT richt zich op het voorkomen van verdere ophoping in bronnen, zodat de zuivering en drinkwaterkwaliteit in de toekomst niet steeds verder onder druk komen. Deze bevindingen vertellen ook niets over de bijdrage van een pan thuis aan TFA in water. Voor uitleg over de verschillende PFAS-waarden en het actuele drinkadvies zie /artikelen/pfas-in-kraanwater.
- RIVM: Nederlands kraanwater kan worden gedronken
- ILT vraagt om bescherming van toekomstige waterbronnen
- Dit onderzoek is geen meting van de eigen keukenkraan
