Ga naar inhoud
PannenZonderPFAS

Gepubliceerd:

5 min lezen

PFAS in kraanwater: kun je het blijven drinken?

Wat betekenen PFAS-metingen in Nederlands kraanwater? Het verschil tussen de wettelijke norm en de RIVM-richtwaarde, regionale verschillen en het actuele drinkadvies.

Glas wordt gevuld met kraanwater in een keuken

📌 Belangrijkste Punten

  • RIVM, GGD en Rijksoverheid: blijf kraanwater drinken
  • Minder PFAS in drinkwater blijft een belangrijk doel
  • Voor gegevens over je eigen levering is je drinkwaterbedrijf de eerste bron
Berichten over PFAS in kraanwater kunnen tegenstrijdig klinken: het water voldoet aan de wettelijke norm, maar ligt op sommige plaatsen boven wat het RIVM voor de lange termijn adviseert. Beide uitspraken kunnen tegelijk waar zijn. Hieronder leggen we uit wat er wordt gemeten, waarom de waarden verschillen en wat dit betekent als je vandaag een glas water wilt drinken. Deze uitleg is bijgewerkt op 24 september 2026.

Ja. Volgens RIVM, GGD en Rijksoverheid kun je in Nederland kraanwater blijven drinken. Drinkwater voldoet aan de wettelijke PFAS-eis van 100 nanogram per liter voor de som van twintig stoffen. Daarnaast adviseert het RIVM een lagere richtwaarde van 4,4 nanogram per liter, uitgedrukt in PFOA-equivalenten. Die richtwaarde is geen wettelijke norm en gebruikt een andere rekenmethode. Lagere PFAS-concentraties blijven wel belangrijk, omdat mensen PFAS ook via voedsel en andere bronnen binnenkrijgen.

Kun je Nederlands kraanwater blijven drinken?

Ja. Het RIVM, de GGD en de Rijksoverheid adviseren om kraanwater te blijven drinken. De hoeveelheid PFAS die je daarmee binnenkrijgt, is volgens deze instanties klein; voldoende water drinken is belangrijk voor je gezondheid. Het RIVM wil tegelijk dat de concentraties PFAS verder dalen, vooral waar drinkwater uit rivierwater wordt gemaakt. Het langetermijnadvies om PFAS terug te dringen is dus geen oproep om de kraan dicht te draaien. Als je een vraag hebt over de actuele waterkwaliteit op jouw adres, kijk dan bij je drinkwaterbedrijf; voor gezondheidsvragen kun je bij de GGD terecht.

  • RIVM, GGD en Rijksoverheid: blijf kraanwater drinken
  • Minder PFAS in drinkwater blijft een belangrijk doel
  • Voor gegevens over je eigen levering is je drinkwaterbedrijf de eerste bron

Waarom worden 100 en 4,4 nanogram per liter allebei genoemd?

De wettelijke kwaliteitseis is 100 nanogram per liter (ng/l) voor de som van twintig aangewezen PFAS. Het RIVM stelt dat Nederlands drinkwater aan deze eis voldoet. Daarnaast adviseert het RIVM een richtwaarde van 4,4 ng/l in PFOA-equivalenten (PEQ). Daarbij worden verschillende PFAS gewogen naar hun schadelijkheid ten opzichte van PFOA. Die 4,4 is geen wettelijke drinkwaternorm. De getallen meten bovendien niet hetzelfde: bij de ene waarde tel je concentraties van twintig stoffen op, bij de andere gebruik je een weging. Een meetwaarde boven de richtwaarde bewijst daarom niet dat de wettelijke eis is geschonden, of dat één glas water direct gevaarlijk is. De richtwaarde helpt om de langdurige totale PFAS-blootstelling te beperken.

  • 100 ng/l: wettelijke eis voor de som van twintig PFAS
  • 4,4 ng/l PEQ: strengere RIVM-richtwaarde met weging naar schadelijkheid
  • Een overschrijding van de richtwaarde is geen overtreding van de wettelijke norm

Waar komen de verschillen tussen regio's vandaan?

Ongeveer zestig procent van Nederlands drinkwater wordt uit grondwater gemaakt; de rest vooral uit oppervlaktewater. Het RIVM ziet gemiddeld meer PFAS in drinkwater uit oppervlaktewater dan in drinkwater uit grondwater. In West-Nederland wordt veel rivierwater gebruikt. Een regionale uitkomst zegt echter niet automatisch wat er op een willekeurig adres uit de kraan komt: winningen, menging en leveringsgebieden kunnen verschillen. Bij regionale kaarten is ook van belang uit welke periode de metingen komen en of een postcode exact aan één winlocatie te koppelen is. Zie voor de recente discussie ons artikel over /artikelen/greenpeace-pfas-kraanwater-2026.

  • Drinkwater uit oppervlaktewater bevat gemiddeld meer PFAS dan dat uit grondwater
  • De uitkomst hangt af van bron, zuivering en leveringsgebied
  • Een postcodekaart is geen actuele meting aan iedere kraan

Waarom wil het RIVM lagere waarden als drinkwater aan de wet voldoet?

Mensen krijgen PFAS niet alleen via water binnen, maar ook via voedsel en andere routes. Het RIVM berekende in 2023 dat de inname via voedsel meer dan drie keer zo hoog was als via drinkwater. De hoeveelheid via alleen drinkwater lag gemiddeld onder de gezondheidskundige grenswaarde; voedsel en drinkwater samen kwamen daarboven. Daarom adviseert het RIVM om het aandeel uit drinkwater laag te houden. De richtwaarde kijkt vooruit naar langdurige blootstelling en geeft waterbedrijven en overheid een doel voor verdere vermindering. Volgens het RIVM is bronaanpak belangrijk: hoe minder PFAS in rivieren en grondwater terechtkomt, hoe minder de zuivering hoeft te verwijderen.

  • Voedsel droeg in de RIVM-berekening meer bij aan PFAS-inname dan drinkwater
  • De gezondheidskundige grenswaarde gaat over langdurige totale inname
  • Minder vervuiling van drinkwaterbronnen is een structurele oplossing

Welke nieuwe onderzoeken gaan over de bron?

Twee onderzoeken uit 2026 gaan vooral over de toekomst van de waterbronnen. De ILT berekende hoeveel TFA uit PFAS-houdende pesticiden in het milieu kan komen en waarschuwt voor grondwater /artikelen/tfa-pfas-pesticiden-drinkwater-ilt-2026. Het RIVM modelleerde hoe lang extra zuivering van Rijn- en Maaswater nodig kan blijven als de uitstoot daalt /artikelen/pfas-rijn-maas-zuivering-rivm-2026. Geen van beide is een nieuwe meting van het kraanwater bij jou thuis. Ze laten zien waarom minder PFAS-uitstoot en langdurige bronbescherming nodig zijn.

  • ILT: berekening voor TFA uit pesticiden en toekomstig grondwater
  • RIVM: scenario's voor PFAS en zuivering van rivierwater
  • Beide onderzoeken gaan over bronnen, niet over één keukenkraan

Wat betekenen deze cijfers voor je pan?

PFAS uit drinkwater en PFAS in bepaalde antiaanbaklagen horen bij hetzelfde brede milieuthema, maar deze watermetingen tonen geen verband met de pan in jouw keuken. Een andere pan verlaagt de gemeten PFAS-concentratie van je kraanwater niet. Onze site legt kookgerei zonder PFAS elders uit; bij de beoordeling van drinkwater baseren we ons op metingen, onderzoek en adviezen van waterbedrijven en publieke gezondheidsinstanties.

  • Watermetingen zeggen niets over de bijdrage van je eigen pan
  • Een andere pan verandert de kwaliteit van je kraanwater niet

Veelgestelde Vragen

Is kraanwater met PFAS veilig om te drinken?▼
Volgens RIVM, GGD en Rijksoverheid kun je Nederlands kraanwater blijven drinken. Het voldoet aan de wettelijke PFAS-eis. Het RIVM adviseert wel om de concentraties op termijn verder te verlagen.
Is 4,4 ng/l de wettelijke norm voor PFAS in drinkwater?▼
Nee. 4,4 ng/l in PFOA-equivalenten is een RIVM-richtwaarde. De wettelijke eis is 100 ng/l voor de som van twintig aangewezen PFAS. De twee waarden gebruiken verschillende rekenmethoden.
Waarom verschilt PFAS in kraanwater per regio?▼
De herkomst van drinkwater verschilt. Volgens het RIVM bevat drinkwater uit oppervlaktewater gemiddeld meer PFAS dan drinkwater uit grondwater. Ook zuivering en menging kunnen per leveringsgebied verschillen.
Verdwijnt PFAS als je kraanwater kookt?▼
Nee. Volgens het RIVM verlaagt koken de hoeveelheid PFAS in water niet. Kook water dus niet als maatregel tegen PFAS.
Is flessenwater beter dan kraanwater vanwege PFAS?▼
Het RIVM ziet gemiddeld minder PFAS in flessenwater dan in kraanwater dat uit oppervlaktewater is gemaakt, maar dat verschilt per regio. Het RIVM vindt kraanwater verantwoord om te drinken; flessenwater is volgens het RIVM veel duurder en belast het milieu meer.

Bronnen

Leestijd: 5 min•Categorie: Begrijpen

Gerelateerde Artikelen